نام‌گذاری شهرستان بهبهان
واژه «بَهو» به معنای کوشک می‌باشد. کوشک را قصری می‌گویند که در اطراف آن باغ قرار داشته باشد. پس از تخریب ارجان (شهری که در فاصله ۳ کیلومتری شمال بهبهان قرار داشته)، اهالی آنجا در محل «بَهو» خانه‌هایی بهتر از خانه‌های پیشین خود می‌سازند که شباهت به کوشک داشته‌اند. به این خانه‌ها در لفظ اهالی بومی «بهبهو» گفته می‌شده است. برخی از مورخان معتقدند که ساکنان اولیه این شهر، بهان (سیاه‌چادر) نشین بوده‌اند و چون خانه‌های خود در این مکان را از سنگ و گچ ساختند، در زمستان و تابستان آسایش بهتری در آنها نسبت به چادر داشتند. پس آنجا را «به‌بهان» یعنی بهتر از سیاه چادر نامیدند.

پیشینه تاریخی بهبهان
تاریخ بهبهان همواره و همه جا با تاریخ ارگان همراه بوده و اساساً یکی محسوب می‌شود، شهر قدیمی بهبهان (اَرْجان یا اَرَجان)، بواسطه اشیاء بدست‌آمده در کشفیات باستان‌شناسی در سال ۱۳۶۱ هجری شمسی تاکنون قدیمی‌ترین دوره تاریخی آن معلوم شده که نشان از هزاره دوم پیش از میلاد مسیح دارد؛ گور مکشوفه کتین هوتران فرزند پادشاه ایلامی که در هزاره‌دوم پیش از میلاد مسیح سلطنت می‌کرده همراه با جام ارجان و حلقه قدرت، شوکت و عظمت فرهنگی و هنری ارجان را به نمایش می‌گذارد و با عرضه اطلاعات گران‌بهایی، تاریخ بهبهان را معلوم می‌دارد که این شهر قدیمی چگونه از نشر فرهنگی بر تارک منطقه می‌درخشیده است.

نژاد مردم بهبهان
در شهر باستانی ارگان که در 10 کیلومتری شمال خاوری بهبهان قرار داشته نژادهای گوناگونی می زیسته اند که برخی اصالتا ایرانی تبار بوده و کیش زردشتی داشته اند و پس از ورود اسلام به ایران در سال 16 هجری قمری و زمان خلیفه ی دوم به میل و رغبت خود مسلمان شده اند. ساکنان قدیمی بهبهان نیز علاوه بر بومیان منطقه ی کوشک دشت و بازماندگان شهر کهن ارجان، مهاجرانی هستند که در زمان های مختلف و بر اساس وقایع گوناگون و یا بر اساس دلایل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی به بهبهان کوچیده اند.
عدّه ای نیز در سالیان دور از شهرها و مناطق دیگر به این مکان کوچ کرده و بهبهانی شده اند. مثلا «اوّلین گروه لرهای مقیم بهبهان در حکومت دیلمیان از ایلات لرستان بزرگ (کهگیلویه، ممسنی و بختیاری) به ارگان و بهبهان و دومین گروه (طیبی ها، بهمئ ها، یوسفی ها، نویی ها، چرامی ها، دشمن زیاری ها و ...) بعد از زمان آشفتگی های دوران زندیه تا قاجاریه به انگیزه های گوناگون مانند فرار از تنش های ایلی، قحطی و خشکسالی، محرومیّت از تسهیلات زندگی و .... از کهگیلویه و بویراحمد به بهبهان و حومه ی آن کوچیده اند.

گویش شهرستان
جمعیت بهبهان را ترکیبی از پارسی تبارهای بهبهانی، بومیان منطقه و مهاجران شهرها و روستاهای اطراف تشکیل می دهند. مردم بهبهان فارسی را به لهجه محلی بهبهانی صحبت می کنند که گونه ای کهن از سخن گفتن پارسی است و شباهت هایی دستوری با گویش مردم بخش هایی از استان فارس (برای نمونه اردکان) و همچنین بخش هایی از استان بوشهر دارد.

حلقه قدرت ارجان
در سال ۱۳۶۱ در ارجان بهبهان آرامگاهی مربوط به عیلامیان کشف شد. این آرامگاه حاوی تابوتی بزرگ از جنس برنز بود. به همراه این تابوت یک حلقه طلایی، نود و هشت دگمه زرین، یک خنجر، یک میله نقره‌ای، تنگ و ساغر و سینی برنزی، ده ظرف استوانه‌ای شکل پیدا شد. اطلاعات بدست آمده از منابع تاریخی نشان می دهد که ارجان در هزاره دوم قبل از میلاد از فرهنگ پیشرفته ای برخودار بوده است. بدین گونه خلاقیت و توانائی هنرمندان چیره دست ارجانی را در هنر فلزکاری، مجسمه سازی، و معماری بطور مستدل و غیر قابل تردیدی مبدل ساخت .کشف گور کیدین هوترون و اشیاء بدست آمده در آن یکی از وقایع مهم اکتشافات تاریخی ایران بشمار می رود .طبق نوشته مجله اثر از انتشارات سازمان ملی حفاظت باستانی استفاده از تابوت فلزی در دوره ایلام تاکنون بی سابقه بوده است و باید پذیرفت که تا قبل از زمان کیدن هوترون به احتمال زیاد از تابوت فلزی استفاده نشده بود. تابوت آرامگاه ارجان از نظر فرم با تابوت های سفالی دوره عیلام قابل مقایسه بوده و از نظر تکنیک و اجرای تزئینات میخ های برجسته در لبه پائینی و بالا و محل اتصال قطعات آن در نوع خود بی نظیر است.
تاکنون نظیر حلقه قدرت مکشوفه از داخل تابوت در هیچ کدام از حفریات علمی و کشفیات اتفاقی نه در ایران و نه در بین النهرین، به دست نیامده است. بررسی نقش تزئینی روی دو صفحه قرینه این حلقه، به صورت دو شیر روبرو با دو بال تزئینی، که یک پای خود را بر یک پالمت مماس کرده اند و تزئینات فلس مانند زیر پای آنها، حکایت از بیان یک نقش قدیمی (سمبل قدرت )، که در بررسی هنر باستان از مشخصه هنر آشوری معرفی شده است، دارد .
در قسمت هلالی شکل حلقه شیارهایی است که انتهای آن به یک گل دوازده پر ختم می شود این حلقه دارای نوشته ای به خط میخی ایلامی است که ترجمه آن کیدین هوترون پسر کورلوش است وزن این حلقه ۲۳۷گرم است. حلقه طلائی قدرت شیئ بی مانندی است که هنرمند هنر بی همانندش را در آن به نمایش گذاشته است، کاربرد آن بدرستی مشخص نیست، احتمالاً در مواقع رسمی و خاص فرمانروا آن را بدست می گرفته است.

 
اماکن مذهبی مشهور بهبهان
امامزاده حیدربن موسی کاظم و امامزاده حضرت علی، امامزاده شاه‌میر عالی‌حسین، امامزاده شاه فضل بن موسی کاظم، امامزاده شاهزاده حسین، امامزاده حیدرکرار، امامزاده بی‌بی خدیجه، امامزاده بی‌بی زبیده‌خاتون، امامزاده بی‌بی صالحه بیگم، امامزاده گل بی بی امامزاده ابراهیم، امامزاده شیرعلی، امامزاده اباذر، امامزاده عبدالله (در خیابان جوانمردی)، سید فقیه و آخوند ملاعلی بهبهانی از جمله اماکن مذهبی مشهور بهبهان هستند.
  


اماکن تاریخی بهبهان
از اماکن تاریخی این شهرستان می توان به دیوار و خندق اطراف شهر، مجموعه ارجان (گور مکشوفه کیدین‌هوتران)، نبردگاه آریوبرزن در کوه‌های تنگ تکاب، کتیبه تنگ‌تکاب، آتشکده چهارطاق (خیرآباد)، بقعه بشیر‌نذیر (مقبره دو برادر یهودی)، نارین قلعه (تخریب شده)، مسجد جامع و راسته‌بازار، مقوم (از بین رفته)، آب‌انبار و برکه‌ها، عمارت کلاه‌فرنگی (تخریب شده)، مجموعه بکان (پل، حمام)، پل خیری مح خان(خیرآباد)، قلعه مدرسه (خیرآباد)، قلعه گلاب (زیدون)، برج های رضاخانی، خرابه های کلگه زار، کتیبه تنگ سروک اشاره نمود.
    

فقهای بهبهان
از علمای بهبهان می‌توان به وحید بهبهانی، معروف به استاد کل، سید عبدالله بهبهانی از سران مشروطه، علی بهبهانی صاحب تفسیر بی‌نقطه قرآن و سید علی بهبهانی را نام برد.

شاعران و موسیقی‌دان‌های مشهور
از شاعران نامی بهبهان می‌توان از میرزای شوقی (دوران قاجار) نام برد که مجموعه اشعار او به تازگی گردآوری و با نام دیوان اشعار میرزای شوقی چاپ شده‌است. از موسیقی‌دان‌های بهبهان نیز می‌توان به نکیسا (متفاوت از نکیسای نامی) اشاره نمود که در نوازندگی تار و آواز چیره‌دست بود.

گل نرگس بهبهان
قدیمی‌ترین نرگس‌زار ایران و زادگاه اصلی آن متعلق به شهرستان بهبهان است و پس از آن در شهرهای دیگر استان فارس و خوزستان هم به مقادیر اندکی وجود دارد. گل نرگس را می‌توان در دشتها و کوهپایه‌های زاگرس در استانهای ایلام، لرستان، خوزستان، فارس، کهگیلویه و بویر احمد مشاهده کرد.
گفته‌ها حکایت از آن دارد که انبوه گل نرگس در بهبهان به قدری زیاد بوده که رنگ یکپارچه و طلایی گل نرگس از دور نمایان بوده و بوی عطرآگین آنها به مشام هر رهگذری می‌رسیده است.  
گل دهی نرگس همه ساله از نیمه دوم سال آغاز و تا پایان بهمن و گاهی نیز نیمه اول اسفند در بهبهان ادامه دارد. در نرگس زارهای بهبهان چهار نوع گل نرگس شناسایی شده که نرگس «شهلا» وسعت بیشتری را در این مناطق به خود اختصاص داده است. از انواع دیگر گل نرگس هم می‌توان به «پُرپر یا شصت پر»، «پنجه گربه‌ای» و «مسکین» اشاره کرد.
  


اماکن دیدنی طبیعی بهبهان
باغستان‌های زیبای منصوریه، منطقه تنگ‌تکاب، روستای تنگ‌بن، کوه خائیز، دره گرمابه، امامزاده شیرعلی، باغ بهو از جمله اماکن دیدنی طبیعی و منحصربه‌فری است که هر ساله باعث جذب گردشگران زیادی به این شهرستان شده است.
  

اماکن تفریحی غیرطبیعی بهبهان
پارک جنگلی سلمان‌فارسی (جاده اهواز)، پارک جنگلی ارجان (جاده سیمان ـ نرگس‌زار)، پارک ساحلی کریا (شهروند)، اردوگاه رجایی (جاده اهواز)، پارک ساحلی خارستان (جاده اهواز) پارک ساحلی شبدری (جاده اهواز در کنار پل مارون) از جمله مراکز تفریحی غیرطبیعی است که در سال‌های اخیر در این شهرستان احداث شده است. مجموعه فرهنگی، تفریحی و ورزشی خارستان که در بالا به آن اشاره شد یکی از مجموعه‌های بسیار دیدنی شهرستان بهبهان است.
انتهای پارک ساحلی خارستان به پارک ساحلی منتهی می‌شود که در کنار رودخانه و پل مارون واقع است و شامل ۳۰ سکوی سیمانی جهت آسایش خانواده‌ها، آبنماها و محوطه چمن اطراف آن است و در شمالی‌ترین قسمت آن پارک بادی باب اسفنجی قرار دارد.


  
کتابخانه‌ها و مراکز فرهنگی
•    کتابخانه علامه طباطبایی
•    کتابخانه کوثر
•    کتابخانه حاج محمد جعفر بهبهانیان
•    نگارخانه میرزا شوقی
•    فرهنگسرای حاج محمد جعفر بهبهانیان

نهادهای آموزشی
•    دانشکده علوم پزشکی بهبهان
•    دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء (ص)
•    دانشگاه آزاد اسلامی واحد بهبهان
•    دانشگاه فرهنگیان
•    دانشگاه پیام نور بهبهان



آخرین بروزرسانی ۱۳۹۶/۰۵/۳۰